HIỆP ĐỊNH ĐỐI TÁC TỰ NGUYỆN VỀ THỰC THI LÂM LUẬT, QUẢN TRỊ RỪNG VÀ THƯƠNG MẠI LÂM SẢN

Thứ ba - 23/06/2020 11:25 109 0
Trong 3 năm trở lại đây, kim ngạch xuất khẩu gỗ sang thị trường EU luôn đứng thứ 4 trong các thị trường xuất khẩu gỗ của Việt Nam chỉ sau Mỹ, Nhật Bản và Trung Quốc. Năm 2019, kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng gỗ của Việt Nam sang khối này đạt 864,6 triệu USD tăng 10% so với năm 2018, tăng 13% so với năm 2017.
Rừng trồng sản xuất tại huyện Hải Lăng tỉnh Quảng Trị
Rừng trồng sản xuất tại huyện Hải Lăng tỉnh Quảng Trị
     Để đáp ứng được các yêu cầu về gỗ hợp pháp của thị trường EU và thay thế thủ tục giải trình theo quy chế gỗ EU (EUTR) chỉ bằng một tờ giấy thông hành – “Giấy phép FLEGT” cho doanh nghiệp xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ vào EU, từ năm 2010 Việt Nam đã tham gia đàm phán Hiệp định đối tác tự nguyện về Thực thi Luật lâm nghiệp, quản trị rừng và thương mại lâm sản (Hiệp định VPA-FLEGT) với Liên mình châu Âu (EU). Hiệp định này thể hiện sự cam kết mạnh mẽ và quyết tâm của Việt Nam trong việc đẩy lùi và ngăn chặn khai thác rừng và thương mại gỗ bất hợp pháp.
      Ngày 19/10/2018 Việt Nam và EU đã chính thức ký kết Hiệp định VPA-FLEGT. Ngày 23/4/2019, Chính phủ Việt Nam ban hành Nghị quyết số 25/NQ-CP phê duyệt Hiệp định VPA-FLEGT giữa Việt Nam và EU và theo đó Hiệp định chính thức có hiệu lực từ ngày 01/6/2019.
      Hiệp định VPA-FLEGT gồm 9 phụ lục kỹ thuật, trong đó có 4 nội dung cam kết mới đòi hỏi Việt Nam phải điều chỉnh, bổ sung văn bản pháp luật để phù hợp với các quy định của quốc tế về truy xuất nguồn gốc gỗ. Cụ thể: (i) Quản lý, kiểm soát gỗ nhập khẩu; (ii) Phân loại mức độ rủi ro doanh nghiệp tham gia trong chuỗi cung; (iii) Xác minh xuất khẩu; và (iv) Cấp phép FLEGT cho lô hàng xuất khẩu vào EU. Những cam kết này hoàn toàn phù hợp với các quy định của Luật lâm nghiệp năm 2017, hiện nay Việt Nam đang tiếp tục hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật hài hòa các cam kết của Hiệp định bao gồm việc xây dựng Nghị định quy định Hệ thống đảm bảo gỗ hợp pháp của Việt Nam (VNTLAS) và đang trình Chính phủ phê duyệt. Để biết thêm thông tin VPA-FLEGT xin xem thêm tại https://bit.ly/vpaflegt.
Một số khía cạnh pháp lý doanh nghiệp cần nắm rõ
     Mặc dù việc xuất khẩu sản phẩm gỗ sang các thị trường ngoài EU không bị ràng buộc bởi các yêu cầu của giấy phép FLEGT, nhưng khi Hiệp định VPA/FLEGT thực thi, các doanh nghiệp tiêu thụ các sản phẩm gỗ tại thị trường nội địa hoặc xuất khẩu sang thị trường khác vẫn phải tuân thủ các quy định của VNTLAS. Cụ thể, những quy định pháp luật sẽ được áp dụng trong VNTLAS liên quan đến:
  1. Xác minh nguồn gốc gỗ trong nước;
  2. Kiểm soát gỗ nhập khẩu;
  3. Hệ thống phân loại Tổ chức để quản lý và xác minh dựa trên rủi ro (OCS);
  4. Xác minh xuất khẩu;
  5. Cấp phép FLEGT.
            Khi hệ thống VNTLAS đi vào vận hành, gỗ và sản phẩm gỗ hợp pháp phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu khép kín trong tất cả các khâu của chuỗi cung.
Theo VNTLAS, Việt Nam sẽ xây dựng một hệ thống phân loại doanh nghiệp (Organisations Classification System, gọi tắt là OCS). OCS sẽ được áp dụng với tất cả các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng, bao gồm các DN trồng rừng, chế biến, mua, bán, vận chuyển và xuất khẩu gỗ, lưu ý không phân biệt doanh nghiệp kinh doanh nội địa hay xuất khẩu.
            Doanh nghiệp được đánh giá để phân loại dựa trên 4 nhóm tiêu chí. Nhóm tiêu chí thứ nhất là tuân thủ các bằng chứng động/bằng chứng về kiểm soát chuỗi cung nhằm đảm bảo rằng chỉ có gỗ hợp pháp đi vào chuỗi cung. Nhóm tiêu chí thứ hai là đáp ứng các yêu cầu về kê khai và báo cáo kiểm soát chuỗi cung. Nhóm tiêu chí thứ ba là tuân thủ các bằng chứng tĩnh, bao gồm các quy định về đăng ký đầu tư, đăng ký doanh nghiệp, nghĩa vụ thuế, lao động, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo vệ môi trường… Nhóm tiêu chí thứ tư liên quan tới tình trạng vi phạm và chế tài xử lý.
            Dựa trên các nhóm tiêu chí trên, OCS sẽ phân doanh nghiệp thành 2 nhóm, bao gồm: Nhóm I (Nhóm tuân thủ) là các doanh nghiệp đáp ứng đầy đủ các tiêu chí trên và Nhóm II (Nhóm không tuân thủ) bao gồm các doanh nghiệp không đáp ứng đầy đủ các tiêu chí trên hoặc các doanh nghiệp mới thành lập dưới 1 năm.
            Để được tham gia xếp loại doanh nghiệp, các doanh nghiệp gỗ cần phải lưu ý việc ứng dụng khoa học công nghệ nhất là ứng dụng công nghệ thông tin cập nhật các tiêu chí đánh giá phân loại doanh nghiệp, chủ động tự đánh giá và đề nghị xếp loại doanh nghiệp theo các nhóm tiêu chí của OCS trên Hệ thống OCS của cơ quan Kiểm lâm. Việc ứng dụng hệ thống công nghệ thông tin đánh giá sự tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp để bảo đảm việc đánh giá của cơ quan Kiểm lâm được khách quan, chính xác và kịp thời.
Thực tiễn cũng cho thấy, quá trình khai thác, chế biến, vận chuyển và mua bán gỗ chịu sự điều chỉnh của nhiều lĩnh vực pháp luật khác nhau như luật đất đai, môi trường, bảo hiểm, thuế, lao động. Nếu doanh nghiệp vi phạm pháp luật trong lĩnh vực nào sẽ bị xử lý theo quy định của lĩnh vực pháp luật đó một cách riêng rẽ. Tuy nhiên, khi triển khai VNTLAS, các doanh nghiệp vi phạm pháp luật trong bất cứ lĩnh vực pháp luật nào, ngoài việc bị xử lý vi phạm theo luật chuyên ngành, còn chịu rủi ro pháp lý khác là gỗ và sản phẩm gỗ có liên quan đến vi phạm bị coi là không đảm bảo tính hợp pháp và do đó không được phép tiêu thụ.
            Nghị định VNTLAS hiện đang được hoàn tất để trình Chính phủ phê duyệt, nhưng để VNTLAS đi vào hoạt động một cách hiệu quả và có thể cấp phép FLEGT cần có thời gian để hoàn thiện các chính sách liên quan, cũng như nâng cao năng lực quản lý đánh giá, xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu thông tin về doanh nghiệp, phân loại doanh nghiệp. Chính vì vậy, cho đến khi cơ chế cấp phép FLEGT chính thức được vận hành ở Việt Nam, gỗ và các sản phẩm gỗ được nhập khẩu từ Việt Nam vẫn tiếp tục phải thực hiện trách nhiệm giải trình về truy xuất nguồn gốc theo quy định Quy chế gỗ của EU.
Hiện nay, các cam kết của Hiệp định VPA/FLEGT đã được thể chế hóa trong Luật Lâm nghiệp Việt Nam 2017 (có hiệu lực từ ngày 01/01/2019). Để thực hiện các quy định của Hiệp định và Luật Lâm nghiệp, các doanh nghiệp cần cập nhật các văn bản hướng dẫn thi hành của Chính phủ, các bộ, ngành hữu quan, chủ động cập nhật các phần mềm và hệ thống cơ sở dữ liệu có liên quan.
            Doanh nghiệp có thể tham khảo thêm thông tin liên quan đến VPA/FLEGT trên trang: http://flegtvpa.com và các nội dung của VNTLAS trên website: http://vntlas.org.
 
 
 

Nguồn tin: Phạm Thị Hải Yến – Điều phối viênTrung tâm Giáo dục và Phát triển (CED)

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Phục vụ điều hành
Tra cứu văn bản
Thăm dò ý kiến

Ông/Bà vui lòng cho biết đánh giá chung của Ông/ Bà về công chức tiếp nhận và trả kết quả tại cơ quan ?

Thống kê truy cập
  • Đang truy cập50
  • Máy chủ tìm kiếm13
  • Khách viếng thăm37
  • Hôm nay5,047
  • Tháng hiện tại72,113
  • Tổng lượt truy cập5,876,368
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây